poniedziałek, 27 maja 2013

C. W. Gortner - "Ostatnia królowa"


Idziesz najszybciej jak możesz, nie zwracając uwagi na obolałe ciało i zmęczenie. Wiesz, że po prostu musisz iść dalej. Nagle przystajesz; wydaje ci się, że słyszysz tak kochany, a równocześnie znienawidzony przez siebie głos. Odwracasz się i biegniesz w stronę niesionej przez służących trumny, gorączkowo ją otwierasz, ignorując pytające i przerażone spojrzenia. Unosisz wieko, w panice błądzisz oczami po martwym ciele, po czym ostatecznie oddychasz z ulgą. On rzeczywiście nie żyje.

Joanna I Kastylijska, zwana Szaloną (Juana la Loca), w wieku szesnastu lat bierze ślub z Filipem II Pięknym z rodu Habsburgów. Początkowo dziewczyna nie chciała nawet słyszeć o tym zaaranżowanym małżeństwie, jednak ostatecznie uległa woli matki i szybko obdarzyła swego narzeczonego uczuciem - Filip zresztą był tak zachwycony przyszłą żoną, że nakazał, by uroczystość ślubna odbyła się od razu. Joanna zaczyna odczuwać szczęście na obcym dworze, lecz wciąż bardzo tęskni za ojczystą Hiszpanią. Mogłoby się wydawać, że nic nie jest w stanie zburzyć idylli panującej na flamandzkim dworze. Gdy najstarsze dzieci panującej w Kastylii i Aragonii pary królewskiej i ich potomstwo umierają, Joanna, trzecia w kolejce do dziedziczenia, nigdy nie brana pod uwagę jako następczyni tronu, nagle zaczyna być kandydatką na królową Hiszpanii, gdzie akceptowane są rządy kobiet. To burzy spokój w pozornie idealnym małżeństwie; Filip w sytuacji żony zaczyna dostrzegać okazję do zrealizowania własnych ambicji i gotów jest zrobić wszystko, by osiągnąć swój cel. Dosłownie.

C. W. Gortner na kartach swej powieści „Ostatnia królowa” przywraca do życia Joannę Szaloną, która stała się symbolem nieszczęśliwej miłości i ofiary polityki. Autor przedstawia zapomnianą przez wielu kobietę w zupełnie innym świetle, ukazuje ją jako silną psychicznie, odważną osobę, śledzi praktycznie całe jej życie: od młodości aż po śmierć.

Jak Joanna zasłużyła sobie na przydomek Szalonej? Podobno już od wczesnych lat przejawiała objawy obłędu, który z czasem tylko się pogłębiał. Podobno wybiegła w zimną listopadową noc z domu pół naga, by potem przez trzydzieści sześć godzin zawodzić przy bramie i obrażać każdego, kto się do niej zbliżył. Podobno zaatakowała jedną z wielu kochanek Filipa, kalecząc jej twarz. Podobno jedno ze swych dzieci traktowała jak zabawkę, traktując jako swoją własność, ubierając w niemodne i brudne ubrania. Podobno po niespodziewanej śmierci męża w 1506 roku uparcie wierzyła w jego rychłe zmartwychwstanie, kazała ubierać Filipa, by mógł spać z nią w łóżku, często do niego mówiła. Podobno jakiś mnich powiedział jej, że zmarły ożyje po czternastu latach, Juana la Loca czekała więc cierpliwie na ten moment, lecz gdy Filip pozostawał martwy, pogrążyła się w jeszcze większym szaleństwie. Podobno woziła zwłoki męża po całym kraju, odmawiając pochowania go. Podobno cierpiała na depresję i schizofrenię, które to z czasem wkraczały w coraz bardziej zaawansowane stadium.

Te wszystkie teorie i domysły należą jednak tylko do spekulacji i trudno jest jednoznacznie stwierdzić, jak było naprawdę. Źle traktowana przez Filipa, którego szczerze kochała, zdradzana, poniżana, otoczona intrygami, starała się zasłużyć na miano godnej sukcesorki swej matki, Katarzyny. Po śmierci męża, który za życia zaczął rozsiewać plotki o rzekomej chorobie psychicznej żony, Joanna zamierzała sprawować rządy w Hiszpanii; tym samym stała się niewygodna dla własnego ojca, który postanowił usunąć ją z areny politycznej, nasilając pogłoski o niezrównoważonej psychicznie córce. Ostatecznie kobieta została zamknięta w zamku w Tordesillas, gdzie w izolacji i osamotnieniu spędziła ostatnich trzydzieści pięć lat swojego życia. Raz została odwiedzona przez syna, Karola, jednak on, wychowany przez ciotkę, nieznający matki, nie kiwnął palcem, by zapewnić Joannie - wciąż pozostającej prawowitą królową, odmawiającej dobrowolnej abdykacji - godziwe warunki. Warto zaznaczyć, że kortezy, sprawujące rolę organu ustawodawczego i mające dużą władzę w Hiszpanii, nigdy nie stwierdziły u Joanny obłędu.

Joanna Kastylijska, główna bohaterka historycznej książki Gortnera, od razu zaskarbiła sobie moją sympatię i z napięciem śledziłam jej losy (swoją drogą obie urodziłyśmy się 6 listopada i zauważyłam, że pod wieloma względami jesteśmy do siebie podobne ;)). Właściwie każda z postaci wzbudziła we mnie mnóstwo emocji, zarówno pozytywnych, jak i tych negatywnych. „Ostatnią królową” czyta się jak powieść sensacyjną i momentami trudno uwierzyć, że jest to historia oparta na faktach, ponieważ wielokrotnie traktowanie Joanny jest po prostu nieludzkie, a zachowania niektórych osób przekraczają wszelkie granice. Autor umiejętnie wykreował swych bohaterów, akcja jest wartka i płynna, co sprawia, że od książki nie sposób się oderwać. Dopadła mnie czytelnicza niemoc i właśnie takiej książki potrzebowałam - takiej, którą będę musiała czytać w każdej wolnej chwili, a w przerwach od lektury nie będę mogła myśleć o niczym innym. Ostatnie rozdziały tak bardzo mną zawładnęły, że czytałam do późnych godzin nocnych, choć już wcześniej wiedziałam, jaki będzie koniec dziejów Joanny, ponieważ wielokrotnie nie mogłam powstrzymać się przed zerkaniem do internetu i porównywania wydarzeń z powieści z tymi, które wydarzyły się naprawdę.

Prawdopodobnie już nigdy się nie dowiemy, czy Juana la Loca rzeczywiście padła ofiarą szaleństwa, czy też została wykorzystana kolejno przez męża, ojca i syna. Warto jednak przybliżyć sobie nieco sylwetkę tej niezwykłej kobiety, targanej silnymi emocjami, rozdartej między miłością a obowiązkiem. „Ostatnia królowa” świetnie spełnia to zadanie, a dodatkowo zapewnia kilka cudownych chwil spędzonych w niezwykłym, pełnym intryg świecie. Z czystym sumieniem mogę zaliczyć ją do grona ulubionych książek. Autor z dbałością o szczegóły przedstawia tło epoki, a nakreśleni przez niego bohaterowie dorównują swym żyjącym niegdyś pierwowzorom.

15 komentarzy:

  1. To chyba najlepsza powieść Gortnera:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja niestety czytałam na razie tylko "Ostatnią królową", ale po lekturze za główny cel postawiłam sobie przeczytać pozostałe powieści Gortnera. :)

      Usuń
  2. Uwielbiam takie historie

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W takim razie jestem niemal pewna, że "Ostatnia królowa" Cię nie zawiedzie. :)

      Usuń
  3. Nie spodziewałam się, ale jestem ciekawa tej książki po twojej recenzji.

    OdpowiedzUsuń
  4. Bardzo lubię tego typu powieści. Ta książka kojarzy mi się trochę z Philippą Gregory, która jest moim zdaniem świetną pisarką. Cieszy mnie Twoja pozytywna recenzja, gdyż mam tę książkę w planach już od jakiegoś czasu. :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie mogę porównać Gortnera z Gregory, ponieważ nie czytałam jeszcze nic tej autorki, ale zamierzam to zmienić, bo ostatnio bardzo polubiłam powieści historyczne, choć jeszcze parę lat temu unikałam ich jak ognia. ;) "Ostatnią królową" jak najbardziej polecam. :)

      Usuń
  5. nie moja tematyka, ale może z ciekawości się skusze :)

    OdpowiedzUsuń
  6. Od strony historycznej znam tę postać, ale chętnie przeczytam również i tę książkę :)

    OdpowiedzUsuń
  7. Ciekawi mnie ta historia, więc chętnie przeczytam te książkę, licząc na to, że dużo w niej faktów:)

    OdpowiedzUsuń
  8. Powiem szczerze, że mnie naprawdę zainteresowałaś. Jeżeli książkę czyta się tak szybko i ciekawie jak Twoją recenzję, to koniecznie muszę po nią sięgnąć :D

    OdpowiedzUsuń
  9. Uwielbiam książki historyczne muszę przeczytać :D

    OdpowiedzUsuń
  10. To może być świetna książka, zapisuję na listę i rozejrzę się za nią :)

    OdpowiedzUsuń
  11. Świetnie mi się ją czytało:)

    OdpowiedzUsuń
  12. "Przysięga królowej" Gortnera też jest bardzo interesująca, polecam. Opowiada o losach Izabeli Kastylijskiej /matka Joanny Szalonej z "Ostatniej Królowej"/

    OdpowiedzUsuń

Zanim napiszesz komentarz, zapoznaj się z całym postem.
Każdy komentarz wiele dla mnie znaczy, w miarę możliwości staram się na nie odpowiadać. Zachęcam do dyskusji! :)

Etykiety

Agatha Christie (1) Aisling Juanjuan Shen (1) Akademia Mitu (1) Akademia Wampirów (2) Akcent (1) Akurat (1) Albatros (2) Alexander Gordon Smith (1) Ally Condie (1) Alyson Noel (2) Amanda Hocking (1) Amazonka (1) Amber (12) Amie Kaufman (1) Amy Kathleen Ryan (1) Amy Meredith (1) Andy Weir (1) anime (1) Anja Snellman (1) Anne Bishop (1) Anne Cassidy (2) antyutopia (8) ArsMachina (2) Asia Bibi (1) Audeo (1) Bellona (1) Beth Revis (3) biografia (1) Bree Despain (3) Brodi Ashton (1) Bukowy Las (10) Bullet Books (1) C. R. Zafón (1) C. S. Lewis (1) C. W. Gortner (2) Carol Rifka Brunt (1) Carrie Ryan (1) Cassandra Clare (4) Celine Kiernan (3) Charlaine Harris (2) Charlee Fam (1) Charlotte Bronte (1) Chemiczne Światy (1) Christina Baker Kline (1) Claire North (1) Colleen Hoover (1) Colleen Houck (2) Cora Carmack (1) Córki Księżyca (1) Czarna owca (3) Czwarta strona (1) czytnik (1) Danielle L Jensen (1) Dary Anioła (2) Denise Kiernan (1) Diabelskie Maszyny (2) Diane Chamberlain (2) Dobrani (1) Dolnośląskie (14) Dorota Katende (1) Dreams (2) dystopia (1) Dziewczyny nie płaczą (1) e-book (1) E. Lockhart (1) Egmont (5) egzemplarz recenzencki (70) ekranizacja (2) Elizabeth Chandler (1) Elizabeth Gaskell (2) Emily Giffin (1) Emmy Laybourne (1) Erica Spindler (1) erotyczna (2) Esprit (4) Eve Silver (1) Fabryka słów (7) fantastyka (37) Federico Moccia (1) Feeria (2) film (3) Foka (1) Galeria Książki (5) Gra (1) GWF (4) GWP (1) Hakan Nesser (1) Hanna Cygler (1) Herkules Poirot (1) historyczne (3) horror (2) Initium (1) inne (22) Isabell Pfeiffer (1) J. K. Rowling (1) Jaguar (18) Jakub Ćwiek (1) Jana Frey (1) Janet Evanovich (3) Jennifer Clement (1) Jennifer E. Smith (1) Jennifer Estep (1) Jennifer Niven (1) Jenny Downham (1) Jessica Brody (1) Jo Nesbø (1) Joanna M. Chmielewska (2) Jodi Picoult (5) Joelle Charbonneau (1) John Green (1) John Lennon (1) John Marsden (4) Josephine Angelini (1) Julie Cross (1) Julie Kagawa (1) Jutro (4) Karol Lewandowski (1) Karolina Wilczyńska (1) karty (1) Katarzyna Zyskowska-Ignaciak (1) Katja Millay (1) Kelly Creagh (2) Kendare Blake (1) Kerstin Gier (3) Kevin Wilson (1) Kiera Cass (4) Kindle (1) Klątwa tygrysa (2) Kody Keplinger (1) konkurs (2) Królestwa Nashiry (1) kryminał (6) Książnica (2) L. A. Weatherly (1) Las Zębów i Rąk (1) Lauren Barnholdt (1) Lauren DeStefano (1) Lauren Kate (1) Lauren Oliver (4) Legenda (1) Libba Bray (2) Licia Troisi (1) Lisa Renee Jones (2) Lisa Scottoline (1) literatura faktu (3) literatura polska (24) literatura zagraniczna (216) Lois Lowry (1) losowanie (1) Lubimy Czytać (1) Lucy Ferriss (1) Lynne Ewing (1) Mag (7) Maggie Stiefvater (1) Mak Verlag (1) Mała Kurka (2) Mara Dyer (2) Mari Jungstedt (1) Marianne Curley (1) Marie Lu (1) Marie Rutkoski (1) Marissa Meyer (1) Mark Blake (1) Marquez (1) Marta Stefaniak (1) Matras (4) Mats Strandberg (1) Max Brooks (1) Meagan Spooner (1) Media Rodzina (1) Megan Whalen Turner (2) Melinda Salisbury (1) Melissa de la Cruz (1) MG (6) Michael Grant (1) Michelle Corasanti (1) Michelle Hodkin (2) Mira (5) młodzieżowe (10) Monument 14 (1) Moondrive (3) Morgan Matson (1) Muza (5) muzyka (1) Na Kanapie (1) Nalini Singh (2) Naomi Novik (1) Nasza Księgarnia (7) Nevermore (2) new adult (1) Nicholas Sparks (2) Nieśmiertelni (1) Niezgodna (1) Niezwyciężona (1) Nina Reichter (1) non fiction (1) Novae Res (9) nowości i zapowiedzi (1) obyczajowe (23) Olga Rudnicka (1) Orphan black (1) Oscar Wilde (1) Otwarte (16) Papierowy Księżyc (2) Papierowy Motyl (1) Paradoks (2) Pascal (2) Penguin (1) Piąta fala (1) po angielsku (1) podsumowanie (24) Poligraf (1) poradnik (2) postapokaliptyczna (4) Promic (1) Prószyński i S-ka (32) przygodowe (1) Publicat (13) PWN (1) Querida poleca (1) Rachel Ward (1) Rainbow Rowell (1) Rebecca Donovan (1) Rebis (5) rekomendacje (1) Remi (1) Replika (2) Richelle Mead (3) Rick Riordan (1) Rick Yancey (1) Robin Bridges (1) Saga księżycowa (1) Samanta Shannon (1) Sandra Gulland (1) Sara B. Elfgren (1) Sara Grant (1) Sara Shepard (1) Sarah J. Maas (1) Sarah J. Mass (1) Sarah Waters (1) science fiction (2) serial (2) Simon & Schuster (1) Solomon Northup (1) Sonia Draga (1) Sophie Hannah (1) SQN (4) Stentor (2) Stephanie Perkins (1) Stephen Chbosky (1) Stephen King (2) stosik (37) Strażnicy Veridianu (1) Studio Astropsychologii (1) survival (1) Szklany tron (2) Sztukateria (14) Świat książki (4) tag (2) Tahereh Mafi (1) Tammara Webber (2) Tania książka (1) Telbit (1) The Beatles (1) thriller (1) Tricia Rayburn (1) Trylogia czasu (3) Trylogia Moorehawke (3) Upadli (1) Uroboros (3) Veronica Roth (3) W. A. B. (1) W.A.B (1) Weltbild (1) Wilga (3) Włóczykijka (5) Woblink (2) Wydawnictwo Literackie (1) wymianka (1) wyzwanie (1) YA! (4) young adult (13) Young adults (4) Yrsa Sigurdardottir (1) z bibliotecznej półki (8) z własnej półki (79) zapowiedzi (8) Zielona sowa (3) Znak (7) zombie (1) Zysk i S-ka (2) Żelazny Dwór (1)